Znajoma pokazuje Ci pierścionek i mówi, że od miesiąca wie o swoim śnie wszystko. W reklamach przewijają się maska LED, kołdra obciążeniowa i kostka, która ma poprawić sen. Jesienią takich propozycji robi się jeszcze więcej.
Pytanie zwykle brzmi tak samo: czy to działa. Poniżej dziesięć popularnych gadżetów wellness i to, co o nich mówią badania. Bez obietnic i bez list zakupowych.
Gadżety, które mierzą
Smartwatch albo opaska fitness
Liczy kroki, mierzy tętno i pokazuje, jak się regenerujesz. Najwięcej daje przy prostych rzeczach. W metaanalizie 15 badań z udziałem ponad 47 tysięcy dorosłych osoby robiące więcej kroków dziennie miały niższe ryzyko zgonu (PMID: 35247352). Przy zmienności rytmu serca, czyli HRV, liczy się sposób pomiaru. W badaniu porównującym pas piersiowy z zapisem EKG pas poprawnie zarejestrował 99,6% odstępów między uderzeniami serca (PMID: 31004219). Odczyt z nadgarstka traktuj raczej jako trend tygodniowy niż wynik z jednego poranka.
Pierścionek do monitorowania snu
Obiecuje pełny obraz nocy z podziałem na fazy. W badaniu z udziałem 96 zdrowych dorosłych porównano go z polisomnografią, czyli badaniem w laboratorium snu. Pierścionek bardzo dobrze odróżniał sen od czuwania, ale rozpoznawał mniej więcej dwie trzecie snu głębokiego (PMID: 38382312). Do śledzenia rytmu i regularności to wystarczy. Pojedynczą noc z „za małą ilością snu głębokiego” traktuj z dystansem.
Gadżety na wieczór i sen
Kołdra obciążeniowa
Równy, spokojny nacisk ma pomagać się wyciszyć. W pilotażowym badaniu z losowym przydziałem 102 dorosłe osoby z bezsennością spały przez miesiąc pod kołdrą obciążeniową albo zwykłą. Autorzy opisują poprawę snu i zaznaczają, że potrzebne są większe badania (PMID: 39501163). Wagę dobierz tak, żeby bez trudu się spod niej wydostać.
Okulary blokujące światło niebieskie
Obiecują mniej zmęczone oczy i łatwiejsze zasypianie po wieczorze z telefonem. Przegląd Cochrane objął 17 badań z losowym przydziałem. Okulary nie zmniejszały zmęczenia oczu przy komputerze lepiej niż zwykłe szkła, a wpływ na sen okazał się niejasny (PMID: 37593770). Jeśli chcesz lepiej spać, prościej jest wcześniej odłożyć telefon i przyciemnić światło w mieszkaniu.
Deep R Sleep Cube
Kostka stawiana przy łóżku, która według producenta wysyła słabe impulsy pola elektromagnetycznego i pogłębia sen. Nie udało nam się znaleźć w bazie PubMed niezależnych badań samego urządzenia. Najbliższe jest badanie z 2023 roku z udziałem 153 osób ze zdiagnozowaną bezsennością. Po czterech tygodniach terapii pulsującym polem magnetycznym objawy zmniejszyły się bardziej niż w grupie z urządzeniem pozorowanym (PMID: 37357671). To jednak medyczny sprzęt o innych parametrach, więc wyniku nie da się przenieść wprost na kostkę.
Mata do akupresury
Plastikowe kolce uciskają skórę na dużej powierzchni pleców. Badań nad samą matą jest niewiele. W jednym z nich 44 osoby z przewlekłym bólem krzyża przez pół roku wykonywały ćwiczenia, a połowa dodatkowo leżała na macie godzinę dziennie. Tylko w tej grupie istotnie zmniejszył się ból mierzony na prostej skali (DOI: 10.3390/app11115211). To małe badanie, w którym mata uzupełniała ćwiczenia.
Masażer do oczu
Łączy ucisk, wibrację i ciepło. Badań nad samymi masażerami jest mało, lepiej opisane jest ciepło. Przegląd badań z ostatnich 20 lat pokazuje, że ciepły okład na powieki przez 5 do 20 minut poprawia jakość filmu łzowego, a regularne stosowanie łagodzi objawy suchego oka (PMID: 38990464). Przy stanie zapalnym oka albo po zabiegu okulistycznym najpierw zapytaj lekarza.
Światło i pielęgnacja
Mata z czerwonym światłem
Diody świecą światłem czerwonym i bliską podczerwienią na dużą powierzchnię ciała. W badaniu z grupą kontrolną sprawdzano właśnie urządzenia do naświetlania całego ciała. Po 30 sesjach skóra badanych była mniej szorstka, a USG pokazało większą gęstość kolagenu (PMID: 24286286). Producenci mat obiecują też szybszą regenerację po treningu, ale to badanie dotyczyło skóry. Efekt wymaga regularności, a podczas sesji chroń oczy.
Maska LED z czerwonym światłem
Ta sama technologia, skierowana na twarz. W badaniu z losowym przydziałem objętość zmarszczek wokół oczu zmniejszyła się po czerwonym świetle o około 30%, a nawilżenie i elastyczność skóry się nie zmieniły (PMID: 36780572). Domowe maski różnią się mocą od sprzętu z badań. Przed zakupem sprawdź w specyfikacji długość fali i moc.
Mikrostymulacja i LED pod oczy
Płatki łączą słaby prąd z diodami. Część świetlna ma podobne podstawy jak maska LED, z mikroprądami jest trudniej. Najczęściej cytowane badanie z grupą kontrolną dotyczyło silniejszej stymulacji mięśni policzków u 108 kobiet. Po 12 tygodniach mięsień był grubszy w USG, a ponad 80% uczestniczek oceniło twarz jako jędrniejszą (PMID: 23174048). To inna metoda niż płatki pod oczy, a porównywano ją z grupą bez żadnego urządzenia. Traktuj ten gadżet jako przyjemny element pielęgnacji.
Co z tego wynika
Żaden z tych gadżetów nie zastępuje snu, ruchu i spokojnego wieczoru. Najlepiej sprawdzają się urządzenia, które mierzą: pokazują trend i pomagają zauważyć własne nawyki. Przy gadżetach na sen i pielęgnację badania są zwykle małe, krótkie albo dotyczą innego sprzętu niż ten w sklepie.
Każdy z nich ma sens jako dodatek, jeśli pomaga Ci utrzymać rytm. Problem zaczyna się wtedy, gdy liczby z aplikacji decydują o tym, jak się czujesz, albo gdy zamiast odpoczynku dokładasz sobie kolejne zadanie do odhaczenia.
Właśnie o tym mówimy na szkoleniu Kobiecy biohacking w Yogôvo Academy. Trenerki, fizjoterapeutki i dietetyczki uczą się tam czytać dane z urządzeń klientki razem z tym, co widać na macie, i odróżniać narzędzie, które pomaga, od modnego gadżetu.
Biohacking w kobiecym wydaniu zaczyna się od słuchania ciała, a urządzenie jest tylko podpowiedzią. Jeśli wynik z pierścionka mówi co innego niż Twoje samopoczucie, zacznij od samopoczucia.
